BRANDGANS

De brandgans valt op door de zwarte hals en borst en daarmee contrasterende witte wangen. Hij wordt 55 tot 70 cm groot en is daarmee kleiner dan andere ganzen. De brandgans komt oorspronkelijk uit koude gebieden in Groenland, Spitsbergen en Noord-Rusland en woont sinds de jaren ’80 ook in Nederland. Hij leeft veelal in losse groepjes op akkers en grasland, maar hij zoekt, als nodig, desnoods ook andere plekken op: moerassen, wadden en verlaten eilandjes. Hij verblijft in groepjes en legt per jaar 4 tot 6 eieren. De brandgans eet met zijn korte snavel, waar mogelijk, gras en delen van planten. 

 


WAAROM BEHEER NODIG IS

Het aantal brandganzen neemt sterk toe. In een koude winter zijn er meer dan een half miljoen overblijvers in Nederland. Maar ook de wegtrekkende ganzen veroorzaken schade aan (nieuw ingezaaid) grasland en gewassen als zomergraan en (snij)mais. De wet ziet de brandgans als een inheemse diersoort en wordt ook op Europees niveau beschermd en mag dus niet zomaar geschoten worden. Daarom is beheer nodig.

 

HOE VOORKOM JE SCHADE

De brandgans mag worden verjaagd op basis van de provinciale vrijstelling. Om schade aan gewassen te voorkomen kan de agrariër visuele en akoestische middelen inzetten als vlaggen, flitsmolens, vogelverschrikkers, knalapparaten, nabootsing roofvogels en vogelafweerpistolen. Kijk voor meer informatie naar de preventiekit voor ganzen van het Faunafonds, onderdeel van Bij12.

 

WANNEER PREVENTIE NIET HELPT

Met natuurbeschermers, grondeigenaren, agrariërs en jagers (verenigd binnen de FBE) is in overleg met de provincie afgesproken dat de hoeveelheid ganzen moet worden teruggebracht tot het aantal in 2005. De hoeveelheid schade werd toen acceptabel gevonden. Dit betekent in praktijk dat in Gelderland gewerkt wordt aan de afname van het aantal brandganzen. Dit is geregeld in een ontheffing (toestemming). Iedere zomer worden de brandganzen geteld zodat het beleid kan worden op- en bijgesteld. De tellingen laten zien dat het beleid in Gelderland werkt. De regels hiervan zijn als volgt:

 

  • van november tot maart worden de trekganzen zoveel mogelijk met rust gelaten. Alleen bij schade aan percelen met kwetsbare gewassen mag er in een aantal wildbeheereenheden (WBE) van zonsopkomst tot 12.00 uur op brandganzen geschoten worden nadat er 2 preventieve middelen zijn ingezet. Per schadeperceel mogen maximaal 10 ganzen per dag worden geschoten. Afschot in rustgebieden en Vogelrichtlijngebieden (VRL) is niet toegestaan, in het VRL-gebied Veluwerandmeren is een vergunning nodig. Lokmiddelen zijn verboden;
  • in februari en maart mogen in heel Gelderland ganzenpaartjes overdag worden geschoten, ook in Vogelrichtlijngebieden en rustgebieden. Dit voorkomt sterke uitbreiding van het aantal ganzen. Het gebruik van langzame vaartuigen en lokmiddelen is toegestaan;
  • van februari tot juni mogen jacht(akte)houders in de hele provincie, ook in Vogelrichtlijngebieden en rustgebieden, eieren rapen en behandelen. Dit voorkomt uitbreiding van het aantal ganzen. Om binnen de bebouwde kom eieren te mogen rapen is toestemming van de gemeente nodig;
  • van maart tot november mag bij (dreigende) schade geschoten worden op de brandgans na het inzetten van een akoestisch en een visueel preventief middel (voor weide, hooi en graslanden gelden andere regels). Dit mag van zonsopkomst tot zonsondergang, vanaf april ook in rustgebieden. Van april tot oktober ook in Vogelrichtlijngebieden, VRL-gebied Veluwerandmeren is weer een uitzondering. Check de WBE. Lokmiddelen zijn verboden;
  • grondgebruikers kunnen via www.faunaschade.nl alleen een machtiging voor schadebestrijding aanvragen;
  • schade veroorzaakt door brandganzen wordt door het Faunafonds vergoed, zie ook de matrix winterganzen.

 

Lees de voorschriften van de ontheffing voor alle regels en de rapportage voor de realisatie in het afgelopen seizoen. Deze kunt u vinden onder publicaties.

 

HET WETEN WAARD

  • De brandgans vliegt met een snelheid van 85 kilometer per uur.
  • Hij gakt met een geluid als een keffende hond.

 

MEER WETEN

- over aantallen en verspreiding in Nederland: Sovon/brandganssoort

- over ganzenoverlast op Schiphol: NOJG/jacht op ganzen Schiphol blijft tot 2018 toegestaan

- over de trek van brandganzen: Goosetrack