KOLGANS

De kolgans is te herkennen aan een grote witte vlek rond zijn snavel: de kol of bies genoemd. Hij wordt 65 tot 80 centimeter groot. Verder lijkt hij een kleine versie van de grauwe gans: bruingrijs met roze poten en snavel en met onregelmatige zwarte strepen op de buik. Hij verblijft en broedt in waterrijke graslanden. Veel kolganzen zijn het hele jaar in het land, een deel overwintert vanuit Siberië. Een jaarlijks nest brengt 4 tot 6 eieren. Gras is de hoofdmaaltijd van de kolgans. 

 

WAAROM BEHEER NODIG IS

Het aantal broedende  kolganzen groeit in Nederland met 5% per jaar. Kolganzen eten naast gras net ingezaaide landbouwgewassen, maar soms ook oogstresten van suikerbieten. In hele natte gebieden eten de ganzen ook graswortels en wilde planten op akkers en akkerranden. In de winter eten ze graan, spruitend graan en aardappels. Dat is ook de periode waarin agrarische gebieden de meeste schade oplopen. Ganzen bevuilen percelen met gewassen met hun uitwerpselen.

 

HOE VOORKOM JE SCHADE

De kolgans mag worden verjaagd als daarmee schade aan landbouwgewassen wordt voorkomen. Om schade aan gewassen te voorkomen kan de agrariër visuele en akoestische middelen inzetten als vlaggen, flitsmolens, vogelverschrikkers, knalapparaten, nabootsing roofvogels en vogelafweerpistolen. Kijk voor meer informatie naar de preventiekit voor ganzen van het Faunafonds, onderdeel van Bij12. Ook het rapen van eieren is als preventie in het voorjaar toegestaan. 

 

WANNEER PREVENTIE NIET HELPT

Op basis van schadehistorie is er een ontheffing beschikbaar voor zowel de zomer- als winterperiode voor het verjagen met behulp van afschot van kolganzen op schadepercelen. De regels hiervan zijn als volgt:

  • van november tot maart worden de trekganzen zoveel mogelijk met rust gelaten. Alleen bij schade aan percelen met kwetsbare gewassen mag er in een aantal wildbeheereenheden (WBE) van zonsopkomst tot 12.00 uur op kolganzen geschoten worden nadat er 2 preventieve middelen zijn ingezet. Per schadeperceel mogen maximaal 10 ganzen per dag worden geschoten. Afschot in rustgebieden en Vogelrichtlijngebieden (VRL) is niet toegestaan, in het VRL-gebied Veluwerandmeren is een vergunning nodig. Lokmiddelen zijn verboden;
  • in februari en maart mogen in heel Gelderland ganzenpaartjes overdag worden geschoten, ook in Vogelrichtlijngebieden en rustgebieden. Dit voorkomt sterke uitbreiding van het aantal ganzen. Het gebruik van langzame vaartuigen en lokmiddelen is hierbij toegestaan;
  • van februari tot juni mogen jacht(akte)houders in de hele provincie, ook in Vogelrichtlijngebieden en rustgebieden, eieren rapen en behandelen. Dit voorkomt uitbreiding van het aantal ganzen. Om binnen de bebouwde kom eieren te mogen rapen is toestemming van de gemeente nodig;
  • van maart tot november mag bij (dreigende) schade geschoten worden op de kolgans na het inzetten van een akoestisch en een visueel preventief middel (voor weide, hooi en graslanden gelden andere regels).Dit mag van zonsopkomst tot zonsondergang, vanaf april ook in rustgebieden. Van april tot oktober ook in Vogelrichtlijngebieden, VRL-gebied Veluwerandmeren is weer een uitzondering. Check de WBE. Lokmiddelen zijn verboden;
  • grondgebruikers kunnen via www.faunaschade.nl alleen een machtiging voor schadebestrijding aanvragen;
  • schade veroorzaakt door kolganzen wordt door het Faunafonds vergoed, zie ook de matrix winterganzen.
     

Lees de voorschriften van de ontheffing voor alle regels en de rapportage voor de realisatie in het afgelopen seizoen. Deze kunt u vinden onder publicaties.

 

HET WETEN WAARD

  • Er verblijven maximaal 900.000 kolganzen in Nederland. Dat is 80% van de totale wereldpopulatie.
  • De roep van de kolgans is te omschrijven als een hoog, kakelend gejodel.