X
KNOBBELZWAAN

 

De knobbelzwaan is een grote witte watervogel met een lange wit/geelachtige nek en wordt zo’n anderhalve meter. Op zijn voorhoofd, boven zijn oranje snavel, zit een zwarte knobbel. Met kleur en knobbel onderscheidt hij zich van de grotere wilde zwaan en de kleine zwaan. Die hebben trouwens gele snavels. Hij is vaak te vinden in plantsoenen en meren en eet daar waterplanten en gras. De knobbelzwaan blijft bij warme winters in Nederland.

 

 

 

WAAROM BEHEER NODIG IS

De knobbelzwaan is een beschermde diersoort. De soort brengt in sommige streken echter schade aan het grasland van boeren aan. Jonge onvolwassen knobbelzwanen leven tot in mei in grote groepen samen, ze eten landbouwgewassen, vertrappen gewassen en bevuilen grasland met uitwerpselen.
 

HOE VOORKOM JE SCHADE

Op plekken waar schade dreigt, mogen knobbelzwanen worden verjaagd door het nemen van preventieve maatregelen. Denk daarbij aan het ophangen van lappen, zakken of linten, het plaatsen van vlaggen of schriklint (langs oevers) en knalmiddelen. Kijk voor meer informatie naar de preventiekit faunaschade (module zwanen) van BIJ12.

 

WANNEER PREVENTIE NIET HELPT

Indien preventie niet afdoende is om schade te voorkomen kan, onder strenge voorwaarden, worden overgegaan op verjaging en afschot. Jaarlijks worden de knobbelzwanen geteld zodat het beleid, zo nodig, kan worden bijgesteld. Verjaging, afschot en legselreductie is geregeld via ontheffingen:

 

  • Ontheffing legselreductie knobbelzwaan: van 1 maart t/m 31 mei van een uur voor zonsopkomst tot een uur na zonsondergang (ook op zon- en feestdagen) is het schudden/prikken/rapen/dompelen in maisolie van eieren toegestaan.
  • Ontheffing verjaging met ondersteunend afschot: van 1 december t/m 31 maart van een half uur voor zonsopgang tot een half uur na zonsopgang en van 1 april t/m 31 mei van een uur voor zonsopgang tot een uur na zonsopgang mag ter ondersteuning van verjaagacties ter voorkoming van belangrijke schade aan grasland afschot van knobbelzwanen plaatsvinden. Afschot mag enkel plaatsvinden nadat tenminste twee preventieve maatregelen zoals benoemd in de preventiekit faunaschade (module zwanen) van BIJ12 zijn ingezet en bij een minimum groepsgrootte van 15 knobbelzwanen, waarbij het maximale afschot 10% van de groepsgrootte bedraagt.

Originele ontheffingen/vrijstellingen/opdrachten zelf zijn te allen tijde leidend. Hierboven genoemde voorwaarden zijn niet leidend en hier kunnen geen rechten aan ontleend worden. 

 

HET WETEN WAARD

  • De vleugels van de knobbelzwaan hebben een spanwijdte tot 2,5 meter! 
  • Sommige kuikens van knobbelzwanen zijn wit, anderen zijn grijs. Pas in het tweede jaar zijn ze allemaal wit.
  • De knobbel van het mannetje is in het voorjaar groter en zijn snavel is dan roder.
     

MEER WETEN

- over de leefwijze van de knobbelzwaan: Vogelbescherming
- over de aantallen en verspreiding van de knobbelzwaan in Nederland: Sovon